Μέσω μεθόδων όπως η συμπίεση και η διάτμηση, τα στερεά πλαστικά μετατρέπονται σε ένα ομοιόμορφο και σταθερό τήγμα, το οποίο στη συνέχεια μεταφέρεται στο επόμενο στάδιο επεξεργασίας. Η παραγωγή αυτού του τήγματος περιλαμβάνει διεργασίες όπως η ανάμειξη σε πρόσθετα (π.χ. masterbatches), η ανάμειξη ρητινών και η ενσωμάτωση υλικών επανάλεσης. Το τήγμα που προκύπτει πρέπει να είναι ομοιογενές τόσο ως προς τη συγκέντρωση όσο και ως προς τη θερμοκρασία. Η εφαρμοζόμενη πίεση πρέπει να είναι αρκετά υψηλή για να εξωθεί αποτελεσματικά το ιξώδες πολυμερές υλικό.
Ένας πλαστικός εξωθητής πραγματοποιεί όλες τις προαναφερθείσες διεργασίες μέσα σε ένα βαρέλι εξοπλισμένο με περιστρεφόμενο κοχλία και ελικοειδή κανάλια. Τα πλαστικά σφαιρίδια εισέρχονται στο βαρέλι μέσω μιας χοάνης που βρίσκεται στο ένα άκρο και στη συνέχεια μεταφέρονται από τη βίδα προς το αντίθετο άκρο του βαρελιού. Για να εξασφαλιστεί η δημιουργία επαρκούς πίεσης, το βάθος των πτήσεων των βιδών μειώνεται προοδευτικά όσο αυξάνεται η απόσταση από τη χοάνη. Τα εξωτερικά θερμαντικά στοιχεία-σε συνδυασμό με την εσωτερική θερμότητα που παράγεται από την τριβή μεταξύ του πλαστικού και της βίδας-αναγκάζουν το πλαστικό να μαλακώσει και να λιώσει. Οι απαιτήσεις σχεδιασμού για πλαστικούς εξωθητές συχνά ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με το συγκεκριμένο πολυμερές που υποβάλλεται σε επεξεργασία και την προβλεπόμενη εφαρμογή. Υπάρχουν πολυάριθμες σχεδιαστικές επιλογές, όπως παραλλαγές στις θυρίδες εκκένωσης, η συμπερίληψη πολλαπλών θυρίδων τροφοδοσίας, η ενσωμάτωση εξειδικευμένων στοιχείων ανάμειξης κατά μήκος της βίδας, συστήματα θέρμανσης ή ψύξης του τήγματος, λειτουργία χωρίς εξωτερικές πηγές θερμότητας (αδιαβατική εξώθηση), προσαρμογές στο σχετικό διάκενο μεταξύ βίδας και κάννης και διακυμάνσεις στον αριθμό των βιδών.
